top of page
istockphoto-1330788519-170667a_edited_edited.jpg

Süperkritik CO2 Ekstraktör

SUPEREX F-500

CO2%20LOGO%20(1)_edited.png

Süperkritik Akışkan Ekstraksiyon Sistemleri

Süperkritik akışkan ekstraksiyonu yönteminde çözücü kullanılır mı?

Süperkritik akışkan ekstraksiyon sistemi genelde Süperkritik CO2(karbondioksit) ekstraksiyon sistemi olarak bilinir. Her maddenin Süperkritik fazı vardır. Fakat kullanılabilirlik açısından en uygun CO2 gazıdır. Çünkü CO2; yanıcı, patlayıcı ya da toksik değildir, gıda uyumludur, muadil çözücülere göre daha düşük kritik sıcaklık ve basınç değerlerine sahiptir.

Ekstraksiyon için CO2 dışında herhangi bir maddeye ihtiyaç var mıdır?

F-500.png

Sadece CO2 genelde üründen alınabilecek yağ, aroma ve etken madde gibi biyoaktif bileşenlerin bir çoğunun elde
edilmesinde yeterli olmaktadır.CO2 apolar karakterli olduğu için kendine benzeyen bileşenleri daha kolay ekstrakte
edebilmektedir. Ancak bazı polar bileşenlerin alınmasında sisteme Co-solvent/modifiyer/yardımcı çözücü olarak etanol eklenebilir.
Bu şekilde ekstraksiyon yapıldığında da ana çözücü yine  CO2 olmaktadır. Ancak ortamın polaritesini alkol ile değiştirerek polar bileşenleri de elde
edebilmekteyiz. Superex, zerdeçaldan kurkumin elde ederken bu şekilde bir ekstraksiyon yapmıştır. Bu tip çalışmalarda şöyle bir yöntem izlenebilir; önce Co2 ile ekstraksiyon yapılarak bitkinin içeriğinin çoğu alınarak kalıntısız bir ekstrakt elde edilir. Ardından sisteme alkol de eklenerek istenen moleküle odaklanılabilir. Böylelikle hem saf bir ekstrakt elde etmiş, hem de istediğimiz molekülü yüksek saflıkta elde etmiş oluruz.

Ekstraksiyon sonucunda toz mu sıvı mı ekstrakt oluşuyor? Makinenin kurutma gibi bir fonksiyonu var mı?

Ekstraktların yoğunluğu çalışma basıncına göre değişiyor. Düşük basınçlarda çalışıldığında (100-150 bar) molekül ağırlığı daha düşük maddeler, uçucu bileşence zengin berrak yağ formunda ürünler elde ediliyor. Basınç değeri yüksek olduğunda ise (200-300 bar) yarı sıvı formda etken bileşenlerce zengin, molekül ağırlığı yüksek olan bileşenler elde ediliyor. Bu durum ekstrakte edeceğiniz ürüne göre değişebilir. Örneğin; çaydan kafein ekstrakte ettiğimizde katı partikül formunda kafein tanecikleri elde ediliyor, bir pirinç kepeği ekstrakte ettiğimizdeyse köpük formunda, kremsi bir ekstrakt elde ediliyor.

Sıvı ekstrakt oluşumu için bir madde ekleniyor mu? (su ya da yağ, ekstrakt üreticileri su ya da yağ içinde ekstrakt üretiyor, bu makine için de geçerli midir?)

Sıvı ekstrakt için eklememiz gereken bir madde yoktur. Bir önceki soruda bahsettiğimiz gibi ekstraktın sıvı ya da katı olması ürüne göre değişebiliyor. Sıvı ekstrakt olarak bahsettiğiniz maserasyon yöntemi ile üretilmiş yağlar olabilir. Maserasyonda mantık şöyledir; zeytinyağı gibi bir yağ içerisinde bitkiyi bekleterek, bitkideki etkenlerin zeytinyağına geçmesi sağlanıyor. Toz ekstrakt olarak bahsedilen bir ekstrakt şekli var, o da genelde şu şekilde yapılıyor; bitki alkol ile ekstrakte edilip, alkolü uçuruluyor sonra bu ekstrakt ekstrakte edilmiş bitkinin toz haliyle karıştırılıp kapsülleniyor. Bu yöntemde yüksek sıcaklık ve alkolün kalıntı riski olabilir. Bu yöntemin amacı da ekstraktı açığa çıkartıp emilimini arttırmak olabilir.

Son ürün %100 saflıkta ekstrakt diyebilir miyiz?

Son ürünümüze %100 saflıkta diyebiliriz, çünkü çalışma sonunda ekstraktı alırken Co2 basıncını atmosfer basıncına kadar düşürmüş oluyoruz, basınç düştüğünde de Co2 gaz forma geçerek uçuyor. Co2’nin kalıntı bırakma ihtimali olsa bile problem oluşturmuyor çünkü Co2’yi gazlı içeceklerde zaten tüketmekteyiz.

Bu yöntemle çıkarılan son üründe flavanoidler, alkaloitler, tanenler, uçucu yağlar, yağ asitleri kısaca etken maddeler zarar görür mü?

Bu yöntemde Biyoaktif bileşenlerin zarar görmemesi en büyük avantajlarından biridir, çünkü
ekstraksiyonu 32-60 °C arası sıcaklıklarda yapıyor, ekstraksiyon esnasında ve ekstraktı seperatörde
toplandığımızda ortamda Oksijen olmadığı için bir oksidasyon riski de oluşmuyor.

DSCF7290 kopya.png

Ekstraktı çıkarılan kullanılan bitki, tekrar işleme alınırsa tekrar ekstrakt oluşması mümkün müdür?

Üretime yönelik bir sistemde çalıştığınızda Ortalama 2-3  saat içerisinde ürünün içerisindeki bileşenlerin en az %90-95’lik kısmını almış olursunuz, çünkü bu sistemlerde akış hızı yüksektir. Ancak laboratuvar tipi 500 ml’lik sistemde akış hızı düşük olduğu için süre uzayabilir. 500 ml olan sistemi Ar-Ge çalışmaları için öneriyoruz. Ayrıca ekstraksiyonu tekrar yapma konusunda bahsedildiği gibi modifiyer kullanılarak polar çözünen bileşenleri ikinci bir ekstraksiyon ile elde edebiliriz.

Makine, saflık kontrolü ya da etken madde miktar analizi yapıyor mu?

Makinemiz analiz yapmıyor. Etken maddelerin ve diğer bir çok bileşenin analizleri Kromatografi cihazlarında hassas olarak yapılıyor. Üniversiteler ve bazı enstitülerde analiz yaptırılabilir.

Mikrodalga ve ultrason destekli ekstraksiyona göre avantajları nelerdir? 

Bu sistemler solvent ekstraksiyon sistemlerinde verimi arttırmaya yönelik kullanılabiliyor. Daha çok uçucu yağ ve hidrosol eldesi için mantıklı olmaktadır. Süperkritik ekstraksiyonda ise basınç ve sıcaklığın değiştirilmesiyle aroma, uçucu bileşen, sabit yağ ve etken maddeleri elde edebiliriz.

Bir seferde kaç kg bitkiyle çalışılabiliyor, kaç kg ekstrakt oluşturuluyor ve tek sefer işlem ne kadar sürüyor?

Ürün yükleme hacmi, ürünün yoğunluğuna göre değişiyor. Kuru, öğütülmüş bitki olarak hacmin üçte biri ile üçte ikisi civarında ham ürün alabilmektedir.. Örneğin 500 ml hacimli ekstraktör kolonunda lavanta bitkisini 200 gram alırken, kekiği 150 gram, kenevir tohumunuysa 400 gram alabilmektedir. Tohumların özgül ağırlıkları yüksek olduğu için yükleme miktarı artmaktadır. Ekstrakt miktarı da üründen ürüne değişiklik göstermektedir. Lavanta ve kekiğin bazı türlerinde %5 civarında verim alınabilmektedir. Bitkinin içeriğindeki ekstraktın neredeyse tamamını elde edilebilmektedir.

Ekstraksiyon öncesi bitki bir işlemden geçiriliyor mu? (kurutulması gerekiyor mu yoksa taze bitki kullanılabiliyor mu?)

Bitkilerin kuru, öğütülmüş olması en uygun olan yöntemdir. Bitkinin kurutulmamış olması; bitkideki suyun karbondioksite bariyer olmasına neden olabiliyor. Ancak taze olarak da yüklenip ekstraksiyon yapılabilir.

Bu yöntemle ekstraksiyon yapılamayan bir bitki türü var mı?

Denenip ekstrakt alınamayan bir bitki bilinmemekte, genelde bir ekstrakt elde ediliyor. Diğer ekstraksiyon yöntemlerinde denenebilen bütün bitkileri ekstrakte edebilecektir. Ancak diğer yöntemlerle ekstrakt elde edilemeyip de Süperkritik ekstraksiyonda denenip ekstrakt alındığı bir çok kez görülmüştür.

En iyi hangi tür bitkilerde etkili bir yöntemdir?

Tıbbi ve aromatik bitkilerin ekstraksiyonunda en uygun diyebiliriz. Çünkü bu bitkilerdeki az ve değerli aktif bileşenlerin eldesinde kullanılması, sistemin çıkardığı ürünlerin katma değerli olması açısından oldukça mantıklı oluyor. Amerika ve Kanada’da kenevir yapraklarından ilaç maddelerinin elde edilmesinde oldukça aktif bir şekilde kullanılmaktadır.

bottom of page